Knoop 07: DE PREDIKER OVER LEVENDE HONDEN EN DODE LEEUWEN
Knoop 06 ging over de preek. Dan is het niet vreemd als dat een aanknopingspunt blijkt te zijn om enkele knopen over de Prediker er aan vast te binden. Hier komt wat de PREDIKER te zeggen heeft
OVER HOND EN LEEUW
De boodschap die de Prediker hier verkondigt is, dat "een levende hond beter is dan een dode leeuw". Een vreemde boodschap in vreemde beeldspraak. Moeilijk om een touw aan vast te knopen. Zou een kind veel van de preken van de Prediker hebben kunnen begrijpen? (zie knoop 06) In elk geval deze beeldspraak niet, al zou het die wel leuk gevonden hebben. In deze beeldspraak wordt een samenvatting gegeven van wat we lezen in Prediker 8 vers 2 tot 9 vers 10. Om die beeldspraak te kunnen verstaan is het goed dat we eerst zien wat de bijbel op andere plaatsen zegt over dode honden.
In 1 Samuel 24 vers 15 zegt David tot koning Saul: "Wie achtervolgt u? Een dode hond!" David zei dit nadat hij de verleidng had weerstaan om de koning te doden. Inplaats van dat te doen liet hij het oordeel over hemzelf en over koning Saul over aan de HEER als rechter. Dit betekent dat David hier zichzelf een hond noemt als een beeld van zijn trouw aan de koning. En hij noemt zichzelf een dode hond omdat koning Saul David wilde doden.
Even verder, in 2 Samuel 9 vers 8, is het Mefiboset, de kleinzoon van koning Saul, die zich eerbiedig buigt voor David en tot David zegt:"Wat is uw knecht, dat u zich bekommert om een dode hond als ik ben?" Hier zien we hetzelfde. Mefiboset noemt zich een hond omdat hij trouw aan de koning wil zijn; maar hij noemt zich een dode hond omdat hij als kleinzoon van koning Saul dacht gedood te worden.
Hieruit kunnen we zien dat in de bijbel met de beeldspraak "een levende hond" bedoeld wordt een onderdaan van de koning, die in leven kan blijven dank zij zijn trouwe gehoorzaamheid.
De leeuw is in de bijbel het symbool van trots en geweld; zijn tanden worden vaak vergeleken met zwaarden. Als er dus gezegd wordt: "een levende hond is beter dan een dode leeuw", betekent dat: een trouwe en gehoorzame burger die daardoor in leven blijft is beter dan een trotse opstandeling, een gewelddadige terrorist die op die manier de dood vindt.
Vandaar de raadgeving die de Prediker in hoofdstuk 7 de verzen 15 -17 gegeven heeft: wees niet al te rechtvaardig, maar ook niet al te onrechtvaardig. Een trouwe en gehoorzame burger kan "een levende hond" genoemd worden, omdat aan hem de belofte van het 5e gebod vervuld wordt, dat zij die eren wie over ons geplaatst zijn, lang mogen leven op aarde.
En wat is een terrorist die daardoor de dood vindt? "Een dode leeuw"! Dat is iemand die in zijn trots al te rechtvaardig is en daardoor in zijn radicalisme in verzet komt tegen overheden die niet doen wat hij wil; en als gevolg daarvan verliest hij zijn leven. Of, dat kan ook, het is iemand die in zo sterke mate al te dan onrechtvaardig is dat hij zich aan geen enkel gezag stoort, en dus opstaat tegen elke overheid, weer met als gevolg dat zijn gewelddadig optreden hem zijn leven gaat kosten.
In de hoofdstukken 8 en 9 gaat de Prediker door op zijn in hoofdstuk 7 gegeven waarschuwing. Waarom is dat zo, dat een gehoorzaam burger, en dat was in Israel ook een trouw kerklid, beter is dan een dode rebel, wat in de kerk ook betekent een scheurmaker, iemand die groepsvorming veroorzaakt? Dat is in de eerste plaats, zo lezen we in 9 vers 4, omdat er voor wie nog leven mag hoop is: hoop op loon. En ten tweede is dat zo, zegt vers 5, omdat de doden geen loon meer te verwachten hebben.
De boodschap dat een levende hond beter is dan een dode leeuw houdt in dat het goed zal gaan met hen die God vrezen en de overheid eren. Dit is uiteen gezet door de Prediker in 8 verzen 2 15 en begint zo: "Volg de bevelen van de koning op, zoals je hebt gezworen tegenover God. Onttrek je niet aan zijn gezag, voorkom problemen, want wanneer de koning iets beveelt gebeurt het ook. Zijn woord is wet; is er iemand die hem rekenschap kan vragen van zijn daden? Een wijs mens leeft zijn geboden na en heeft geen kwaad te duchten".
We worden hier dus gewaarschuwd niet te proberen al het onrecht dat we zien gebeuren te bestrijden door middel van revolutie. We moeten ons niet laten verleiden tot opstand door al te rechtvaardig te zijn, zoals bijv. in de Reformatie tijd de Wederdopers. die, vanwege het verkeerde bij veel overheden toen, deden alsof elk wereldlijk gezag verwerpelijk was, en daarom ook geen eed van trouw wilden afleggen. Je vindt een dergelijke houding vandaag bij theologen en Raden van Kerken die opstanden ondersteunen. Nee, zegt de Prediker hier, loop niet overhaast van de ko ning vandaan; je moet je houden aan je bij God gezwo ren eed van trouw aan het door God ingestelde gezag.
Maar ook moet je niet al te onrechtvaardig, al te goddeloos handelen door je in te laten met kwade zaken die relletjes veroorzaken, of zelfs terrorisme bedrijven en op gewelddadige manier het gezag ondermijnen. En waarom niet? Dat is, zo zegt de Prediker in 8 vers 4, omdat het woord van de koning wet is; of, zoals God het later door Paulus heeft laten zeggen in Romeinen 13, omdat de overheid het zwaard niet voor niets voert. Met andere woorden, zulke gewelddadige "leeuwen" vinden de dood, terwijl zgn. "dode honden" in leven blijven. Een dode leeuw krijgt de kans niet meer om van het leven te genieten, omdat hij dood is. Ook daarom is dus een levende hond beter dan een dode leeuw.
En weet uw wie die "dode leeuw" eigenlijk voorstelt? Het is Satan, zegt de apostel Petrus later in het N.T., in 1 Petrus 5:8, het is Satan die rondgaat als een verscheurende leeuw; maar zijn einde is de eeuwige dood. Hij heeft zelfs getracht onze Heer Jezus te verslinden alsof die niet meer was dan een hond.
Maar zoals David koning Saul bleef eren, zo bleef Jezus het gezag van het Sanhedrin en van Pilatus eren als hun door God geven; en zo bleef Hij tot het einde gehoorzaam aan God. Toen werd Hij gedood, "een dode hond", maar Hij is opgestaan; Hij die gedood werd als een hond leeft nu voor altijd en eeuwig. En nu zal Hij de trotse "leeuw" doden, die opstandeling en terrprist vanaf het begin, opdat allen die om Christus' wil God vrezen en de overheden eren ook eeuwig leven mogen in het land dat de HEER hun God hun beloofd heeft: de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.
naar boven
|
|